Συντήρηση Τοιχογραφίας (Β’)

Κωδικός Μαθήματος:

Π1 6020Β

Semester:

6ο Εξάμηνο

Κατηγορία:

Κατ' επιλογή υποχρεωτικά ( ΜΕ )

Ώρες:

8

Μονάδες ECTS:

8

Καθηγητές Μαθήματος

Μαρία Χατζηδάκη

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Το θεωρητικό μάθημα περιλαμβάνει τις παρακάτω ενότητες:

– Δεοντολογία και ηθική στη συντήρηση τοιχογραφίας  – θεσμοθετημένο πλαίσιο προστασίας των τοιχογραφιών (νομοθεσία, διαδικασία, φορείς).

– Υλικά και τεχνικές κατασκευής των τοιχογραφιών.

– Παθολογία των τοιχογραφιών. Παράγοντες, αίτια και μηχανισμοί φθοράς.

– Μέθοδοι εξέτασης, τεκμηρίωσης και διάγνωσης.

– Καθαρισμός των τοιχογραφιών. Είδη ρύπων και μηχανισμοί εναπόθεσης.

– Μέθοδοι καθαρισμού των τοιχογραφιών. Τεχνικές και υλικά: κριτήρια επιλογής, καθορισμός σκοπού και στόχου της επέμβασης, μεθοδολογία επεμβάσεων και αξιολόγησή τους. Δεοντολογία και όρια στον καθαρισμό.

– Στερέωση των τοιχογραφιών. Δομική και επιφανειακή στερέωση. Κριτήρια επιλογής μεθοδολογίας και υλικών στερέωσης του ζωγραφικού στρώματος των τοιχογραφιών. Υλικά και τεχνικές.

– Κριτήρια επιλογής μεθοδολογίας και υλικών στερέωσης του κονιάματος. Είδη και τρόποι εφαρμογής ενεμάτων ενίσχυσης του κονιάματος των τοιχογραφιών.

– Αποκατάσταση τοιχογραφιών. Δομική και αισθητική αποκατάσταση. Μεθοδολογία λήψης αποφάσεων για την αποκατάσταση, όρια και περιορισμοί.

– Απόσπαση και μεταφορά τοιχογραφιών. Κριτήρια λήψης απόφασης, νομικό πλαίσιο, τεχνικές απόσπασης, μεταφορά και τοποθέτηση σε νέο υποστήριγμα.

– Προληπτική συντήρηση τοιχογραφιών. Πρώτες βοήθειες και σωστικά μέτρα στη συντήρηση τοιχογραφιών.

– Οργάνωση των εργασιών συντήρησης τοιχογραφιών. Μέτρα ασφάλειας και υγιεινής.

Το θεωρητικό μάθημα εισάγει τους φοιτητές στη θεωρία της συντήρησης των τοιχογραφιών με τη βοήθεια διαλέξεων, παρουσιάσεων, παρουσιάσεων μελετών περιπτώσεων, επισκέψεων, συζητήσεων και οργάνωσης ομάδων μελέτης του μαθήματος.  Το περίγραμμα, συνοπτική παρουσίαση επιλεγμένων θεμάτων και αναλυτική βιβλιογραφία υπάρχουν αναρτημένα στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος και  σε έντυπη μορφή στο Εργαστήριο Συντήρησης Τοιχογραφίας.

Οι εργαστηριακές ασκήσεις γίνονται κυρίως in situ σε τοιχογραφημένο μνημείο και στον χώρο του εργαστηρίου σε αποσπασμένες τοιχογραφίες και σε κατάλληλα διαμορφωμένα δοκίμια. Αντικείμενο του μαθήματος είναι η πραγματοποίηση διαγνωστικού ελέγχου και τεκμηρίωσης, η διαμόρφωση μελέτης εφαρμογής επεμβάσεων συντήρησης σε τοιχογραφίες αρχιτεκτονικού μνημείου, η πιλοτική εφαρμογή τους, η οργάνωση και παρακολούθηση των εργασιών επεμβατικής και προληπτικής συντήρησης και αποκατάστασης των τοιχογραφιών και η αξιολόγηση και αποτίμηση των αποτελεσμάτων τους. Αναλυτικές πληροφορίες για το μάθημα, ημερολόγιο, χρονοδιάγραμμα, βιβλιογραφία, βοηθητικό υλικό των ασκήσεων, υλικό ομάδων εργασίας κ.ά. υπάρχει αναρτημένο στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος.

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Το μάθημα στοχεύει στην απόκτηση γνώσεων και την ανάπτυξη κριτικής ικανότητας σε ζητήματα προστασίας και συντήρησης/αποκατάστασης των τοιχογραφιών, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, ώστε οι φοιτήτριες/ές μετά την ολοκλήρωσή του να είναι σε θέση να:

– Κατανοούν σε βάθος, να αναγνωρίζουν και να τεκμηριώνουν την τεχνολογία κατασκευής και την κατάσταση διατήρησης των τοιχογραφιών

– Αναλύουν και να συσχετίζουν τις γνώσεις αυτές ώστε να διακρίνουν και να ερμηνεύουν την σημασία και αξία των τοιχογραφιών στο κοινωνικό και ιστορικό τους πλαίσιο

– Γνωρίζουν, συνθέτουν και αξιολογούν τα δεδομένα τους και να οργανώνουν τη δράση τους έτσι ώστε να είναι σύμφωνη με την κείμενη νομοθεσία για την προστασία των τοιχογραφιών και με την ηθική και δεοντολογία για τη διατήρησή τους

– Αναπτύσσουν δεξιότητες κριτικής σκέψης ώστε να θέτουν ερευνητικά ερωτήματα και να επιλέγουν την κατάλληλη διαγνωστική μεθοδολογία για την επίλυσή τους και να προετοιμάζουν τη μελέτη τεκμηρίωσης της κατάστασης διατήρησής τους,

– Αξιολογούν, συσχετίζουν και οργανώνουν τα ερευνητικά δεδομένα και τις αξίες που πρέπει να διατηρήσουν ώστε να επιλέξουν τις προτεινόμενες επεμβάσεις συντήρησης και αποκατάστασης των τοιχογραφιών. 

– Αναπτύξουν την κριτική τους ικανότητα και την ικανότητα επίλυσης σύνθετων προβλημάτων ώστε να θέσουν και να εφαρμόσουν  τα κριτήρια επιλογής  υλικών και  τεχνικών συντήρησης και αποκατάστασης, με έμφαση σε υλικά χαμηλής επικινδυνότητας για το περιβάλλον και τον άνθρωπο.

– Αναπτύξουν την ικανότητα ομαδικής εργασίας και συνεργασίας με άλλες ειδικότητες.

– Αναπτύξουν κριτική σκέψη και ικανότητα αυτοκριτικής ώστε να αποτιμήσουν και να αξιολογήσουν τα αποτελέσματα της εφαρμογής μιας μεθόδου συντήρησης.